ARTIKEL

Printversie

 WIE ZIT ER BIJ JOU ACHTER HET STUUR?

Ieder mens heeft allerlei subpersoonlijkheden*. bv. de 'ondernemende', de 'nauwkeurige', de 'ambitieuze', de 'plichtsgetrouwe', de 'voorzichtige', enz.

Ons innerlijk bestaat uit een verzameling persoonlijkheden met allemaal een eigen stem en gevoel. Vergelijk het met beeld van een autobus met de ‘ik’ als chauffeur en de subpersoonlijkheden als passagiers.

Deze passagiers zijn het onderling lang niet altijd met elkaar eens. De 'ordelijke' wil een andere route rijden dan de 'ondernemende', de 'avontuurlijke' wil plankgas geven en de 'voorzichtige' wil toch vooral voorzichtig aan doen.

Zolang die passagiers op hun plaats zitten en

af en toe iets roepen naar de chauffeur is er niets aan de hand. Dit wordt anders wanneer een passagier de chauffeur van zijn plaats verdringt en zelf achter het stuur gaat zitten.

Dat beïnvloedt gegarandeerd de route en de snelheid van de bus. De 'ik' is aan de kant gezet en overgenomen. De subpersoonlijkheid beïnvloedt op dat moment de manier van leven en bepaalt keuzes die gemaakt moeten worden.

Een voorbeeld: stel dat de 'ik' zich in een bepaalde situatie erg machteloos voelde en dit gevoel vaker ervaart.

De subpersoonlijkheid 'slachtoffer' laat dan van zich horen en zegt tegen de chauffeur: 'het heeft toch allemaal geen zin' en: 'volgens mij hoef je het niet eens te proberen want het zal toch wel niets worden'.

Het slachtoffergevoel gaat overheersen en bepaalt de verdere gang van zaken.

Deze passagier vervangt de chauffeur. Dit leidt tot ander gedrag, tot andere keuzes dan wanneer de ‘ik’ de chauffeur was gebleven.

TIP 1

Om goed met je subpersoonlijkheden om te gaan en je bus goed te blijven besturen, moet je je bewust worden van je passagiers. Als je je bijvoorbeeld voorneemt om vandaag eindelijk die vervelende klus aan te pakken, dan komen er gegarandeerd innerlijke stemmetjes om de hoek kijken. De ‘saboteur’ probeert je te ondermijnen, het ‘kind’ heeft er geen zin in en de ‘verantwoordelijke’ spreekt je beschuldigend toe wanneer je wilt stoppen.

TIP 2

Probeer je subpersoonlijkheid te leren kennen en ernaar te luisteren. Daardoor kun je helder krijgen wat die stemmetjes je te zeggen hebben en wat je ‘ik’ echt wil. Subpersoonlijkheden lijken soms hinderlijk, maar hebben ook altijd iets zinnigs te melden.

TIP 3

Hoe herken je of iets van je ‘ik’ is, of van een subpersoonlijkheid?

Bij subpersoonlijkheden gaat het om wat moet, hoort en mag. Zij voelen altijd beperkt.

De ‘ik’ is te herkennen aan het feit dat de ‘ik’ niets moet. De ‘ik’ denkt in mogelijkheden in plaats van in onmogelijkheden. Dit geeft een gevoel van ruimte, vrijheid en kansen.

Bron: Bezieling en kwaliteit in organisaties van Daniel Ofman.

© 2010 Mariëlle Hendriks