ARTIKEL

Printversie

LINKSOM OF RECHTSOM; HOE WERKT JOUW BREIN ALS BEELDDENKER

 Creatieven en andere vernieuwers zijn vaak beelddenkers. Dat is nuttig, positief en voor creatief werk noodzakelijk.
Bij de uitwerking van ideeën zijn creatieven vaak afhankelijk van talig ingestelde collega´s en opdrachtgevers. Denk aan marketing, beleidsmakers/strategie en commerciële collega´s. In dit artikel geef ik een overzicht van de belangrijkste talenten van beelddenkers en tips voor de samenwerking met talige denkers.

Bij beelddenkers is de rechterhersenhelft dominant. Zij hebben een unieke manier van informatie verwerken, namelijk door middel van beelden. Bij talige denkers is de linker hersenhelft dominant en bij hen is de taal het ‘gereedschap’. Kenmerken:

Iedereen wordt als beelddenker geboren. De rechterhersenhelft is in de eerste levensjaren dominant. Er is veel plaats voor fantasie, beelden-rijkdom, creativiteit, voor lijfelijk voelen en intuïtie.In de schoolperiode verdwijnt dit naar de achtergrond en neemt de linkerhersenhelft het over met taal, analyse en logica.   

Als het goed is, ontstaat er een geïntegreerde samenwerking tussen deze twee hersenhelften, ook al blijft een van beide altijd dominant.Wanneer de rechterhersenhelft dominant is, is er vaak sprake van beelddenken. Alle informatie komt tegelijk binnen in de vorm van ervaringen, beelden en handelingen. Beelden trekken vaak als een film voorbij. In die beelden zien beelddenkers het grote geheel in één oogopslag en zoeken zij naar overeenkomsten.   

Sterkste kanten van de beelddenker:

• Zij kunnen complexe situaties snel inschatten
• Zijn vaak vindingrijk, creatief, associatief, inspirerend en hebben veel fantasie
• Zijn gevoelsmatig en reageren gevoelig op sfeer
• Denken snel en kunnen grote gedachtesprongen maken
• Kunnen tekeningen, schema’s en figuren goed verwerken
• Zien verbanden die andere mensen niet zien, waardoor zij originele oplossingen voor problemen kunnen vinden
• Gevoel voor humor
• Goed oriëntatievermogen, gevoel voor ruimtelijkheid, beweging
• Zijn vaak georiënteerd op mensen en natuur.

 Problemen die beelddenkers kunnen ondervinden:

Algemeen:

• Lezen, schrijven en spelling vormen vaak een zwak punt
• Het kost meestal tijd en moeite om waarnemingen vlot in taal om te zette
• Daarom kunnen zij het lastig vinden om zaken onvoorbereid te doen, onverwacht een vraag te moeten beantwoorden of assertief te zijn
• Omdat zij alle informatie tegelijk binnenkrijgen kunnen zij geen selectie maken, raken overprikkeld en het lijkt alsof zij in hun denken en handelen van de hak op de tak springen

Omdat zij zich vaak niet bewust zijn van het verstrijken van de tijd:

• Moeite met op tijd komen (of overcompensatie hiervan door verkrampt en overmatig punctueel met de tijd om te gaan)
• Moeite met het werken onder tijdsdruk

Vanwege hun moeite om aandacht te richten en deze langere tijd vast te houden, ook al doen zij daar nog zo hun best voor

• Afleidbaar, vergeetachtig
• Zij hebben vaak geen problemen met het onthouden van gezichten, wel van de namen erbij. Ook kost het moeite om data te onthouden
• Het lijkt alsof zij slecht kunnen luisteren, vaak is dat ook zo. Er wordt immers gebruik gemaakt van de taal

Omdat zij in staat zijn om grote gehelen te zien:

• Problemen met details kunnen ontstaan
• Zij zijn soms niet goed te volgen voor hun omgeving
• Zij kunnen iets wat een ander heel belangrijk vindt, als onbelangrijk afdoen. Dit kan voor misverstanden en irritatie zorgen

Vanwege problemen met regels en regelmaat:

• Innerlijke ongeordendheid
• Moeite om achtereenvolgende gegevens te verwerken en uit te voeren. Dit verloopt meestal traag en onnauwkeurig
• Moeite met plannen en structureren
• Geen prioriteiten kunnen stellen.

TIPS wanneer je beelddenker bent of veel met beelddenkers te maken hebt:

Dring er bij informatieoverdracht op aan dat je korte, bondige aanwijzingen wilt hebben. Laat alleen de essentie weergeven.   

Leer inschatten hoeveel tijd een taak of opdracht kost. Sta er bij het inplannen bewust bij stil hoeveel tijd iets in beslag zal nemen. Check na afloop of de ingeschatte tijd klopt.

Als blijkt dat je te weinig tijd hebt ingeschat, dwing jezelf dan om dit de volgende keer bij te stellen. Een planbord kan in dit opzicht geschikter zijn dan een Palmtop of Blackberry.  

Gebruik bij je voorbereiding voor belangrijke bijeenkomsten de tijdbesparende techniek van het mindmappen. Met deze grafische manier van noteren kun je snel en overzichtelijk aantekeningen maken. Op Internet zijn sites over dit onderwerp te vinden.   

Zorg er tijdens je presentaties voor om ter plaatse non-verbale creatieve en onorthodoxe oplossingen te vinden bij het beantwoorden van vragen. Gebruik metaforen (zie Internet).

Las bedenktijd in wanneer je voelt dat je die nodig hebt. Realiseer je dat de ander je misschien niet duidelijk genoeg begrijpt, ook al zit deze welwillend te knikken  

Belangrijk is de constatering dat beelddenkers in een andere wereld zitten dan de talige denkers. De kloof tussen deze twee werelden leidt vaak tot misverstanden en verkeerde interpretaties. Het scheelt wanneer je dit weet en erkent dat de beelddenker niet beter of slechter is dan de talige denker en andersom.   

Maak gebruik van elkaars sterke kanten. De beelddenker ziet vaak overeenkomsten terwijl de talige denker juist op verschillen is gericht.

Ook het associatief-oplossend gericht denken van de beelddenker kan een waardevolle aanvulling zijn op de logica en analyse van de ander. Dat biedt perspectief voor de samenwerking! 

Misschien is de informatie in dit artikel ook voor je talige gespreksgenoot verhelderend.  

Noot: Informatiebron voor dit artikel is Irene Besnard-van Baaren. Zij werkt al decennia lang met kinderen en volwassenen met dyslexie; een veelvoorkomend probleem bij beelddenkers.

Ook heb ik literatuur van drs. P.C. Ojemann gebruikt. Zij is wetenschappelijk medewerker aan de RUG geweest en heeft zich gericht op behandeling van en theorie over taal- en leerproblematiek.

© 2008 Mariëlle Hendriks